കലിയുഗത്തിലെ മനുഷ്യരാശിക്കുള്ള അമൃതസന്ദേശം
“ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ”
ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണം ആരംഭിക്കുന്നത് ഒരു കഥയോടല്ല, മറിച്ച് ഒരു അന്വേഷണത്തോടെയാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം എന്താണ്? കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കുന്ന ധർമ്മം ഏതാണ്? ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള മാർഗം എന്താണ്? ഈ മഹത്തായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം തേടിയുള്ള മഹർഷിമാരുടെ അന്വേഷണമാണ് ഭാഗവതത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യായമായ ഉപക്രമം അഥവാ സൂതശൗനകസംവാദം.
ഭാഗവതത്തിന്റെ കവാടം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭാഗം, ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മുഴുവൻ സന്ദേശവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആത്മീയ ആമുഖമാണ്. ഭാഗവതം എന്തിനുവേണ്ടി അവതരിച്ചുവെന്നും ആരെ ലക്ഷ്യമിട്ടാണെന്നും ഈ അധ്യായം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നൈമിശാരണ്യം – ധർമ്മാന്വേഷണത്തിന്റെ ഭൂമി
കലിയുഗത്തിന്റെ ആരംഭകാലം. ധർമ്മം ക്രമേണ ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഘട്ടം. അന്നത്തെ മഹർഷിമാർ മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിച്ചു.
അവർ ഒത്തുചേർന്നത് പുണ്യഭൂമിയായ നൈമിശാരണ്യത്തിലായിരുന്നു.
ഭാരതീയ ആത്മീയപാരമ്പര്യത്തിൽ നൈമിശാരണ്യത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. മഹർഷിമാരുടെ തപസ്സുകൊണ്ട് പവിത്രമായ ഈ ഭൂമി ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും കേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അവിടെ കുലപതിയായ ശൗനക മഹർഷിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ എൺപത്തിയെട്ടായിരം ഋഷിമാർ ദീർഘസത്രയാഗം അനുഷ്ഠിക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തിപരമായ മോക്ഷമല്ലായിരുന്നു; കലിയുഗത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ഉപകാരപ്രദമായ പരമധർമ്മം കണ്ടെത്തുക എന്നതായിരുന്നു.
ഇത് ഭാഗവതത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ മഹത്തായ സന്ദേശമാണ്. യഥാർത്ഥ മഹർഷിമാർ സ്വന്തം മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ചുമാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കുന്നു.
സൂതമഹർഷിയുടെ ആഗമനം
ഈ മഹാസഭയിലേക്ക് എത്തിയത് മഹാപണ്ഡിതനും പുരാണവിദ്വാനുമായ സൂതമഹർഷിയാണ്.
വേദവ്യാസ മഹർഷിയുടെ ശിഷ്യപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട സൂതൻ വേദങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ആഴത്തിൽ പഠിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് മഹാഭാരതവും ഭാഗവതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രഹസ്യജ്ഞാനം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ശൗനകാദി മഹർഷിമാർ ആദരപൂർവം സ്വീകരിക്കുകയും ഒരു മഹത്തായ സംവാദത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഭാരതീയ ഗുരുശിഷ്യപരമ്പരയുടെ ഉജ്ജ്വല ഉദാഹരണമാണ് ഈ രംഗം.
മഹർഷിമാരുടെ ആറു ചോദ്യങ്ങൾ
ഭാഗവതത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യായത്തിൽ ശൗനകാദിമുനിമാർ സൂതനോട് ആറു പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു. ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഭാഗവതത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉള്ളടക്കത്തിനും അടിത്തറ.
ഒന്നാം ചോദ്യം
മനുഷ്യന്റെ പരമമായ ശ്രേയസ്സ് എന്താണ്?
ജീവിതത്തിൽ മനുഷ്യൻ പലതും അന്വേഷിക്കുന്നു – ധനം, അധികാരം, പ്രശസ്തി, സുഖം. എന്നാൽ അവയെല്ലാം നശ്വരമാണ്. ശാശ്വതമായ നന്മ എന്താണ് എന്നറിയാനാണ് മഹർഷിമാർ ആഗ്രഹിച്ചത്.
രണ്ടാം ചോദ്യം
ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് അവതരിച്ചത്?
അധർമ്മം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഭഗവാൻ അവതരിക്കുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരത്തിന്റെ ആന്തരിക ലക്ഷ്യം എന്തായിരുന്നു?
മൂന്നാം ചോദ്യം
ഭഗവാന്റെ അവതാരലീലകളുടെ മഹിമ എന്താണ്?
ഭഗവാന്റെ നാമവും രൂപവും ലീലകളും കേൾക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ആത്മീയഫലം എന്താണ്?
നാലാം ചോദ്യം
ഭഗവാൻ ഭൂമിയിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായശേഷം ധർമ്മം എവിടെയാണ് ആശ്രയം പ്രാപിച്ചത്?
കൃഷ്ണന്റെ അവതാരസമാപ്തിക്കുശേഷം മനുഷ്യർ എന്തിനെ ആശ്രയിക്കണം?
അഞ്ചാം ചോദ്യം
കലിയുഗത്തിലെ മനുഷ്യർക്ക് ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള മോക്ഷമാർഗം ഏതാണ്?
ദീർഘതപസ്സുകളും യാഗങ്ങളും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യർക്കായി ഏത് മാർഗമാണ് ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്?
ആറാം ചോദ്യം
സകല ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരം എന്താണ്?
വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും പുരാണങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളും പഠിച്ചശേഷം അവയുടെ അന്തിമസന്ദേശം എന്താണ്?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. കാലം മാറിയെങ്കിലും മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാന അന്വേഷണങ്ങൾ മാറിയിട്ടില്ല.
സൂതമഹർഷിയുടെ മറുപടി
മഹർഷിമാരുടെ ചോദ്യങ്ങൾ കേട്ട സൂതൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
കാരണം, ഈ ചോദ്യങ്ങൾ സാധാരണ അറിവിനുവേണ്ടിയുള്ളതല്ല. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ പരമസത്യത്തെ അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽനിന്ന് ഉയർന്നവയായിരുന്നു.
സൂതൻ ആദ്യം ശ്രീകൃഷ്ണനെ വണങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് വേദവ്യാസ മഹർഷിയെയും ശുകമഹർഷിയെയും സ്മരിക്കുന്നു.
ഇതിലൂടെ ഒരു പ്രധാന സന്ദേശം നൽകപ്പെടുന്നു.
ആത്മീയജ്ഞാനം അഹങ്കാരത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നതല്ല. വിനയവും ഗുരുഭക്തിയും ഭഗവദാനുഗ്രഹവുമാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
ഈ അധ്യായത്തിൽ തന്നെ ഭാഗവതത്തിന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
“സ വൈ പുംസാം പരോ ധർമ്മോ യതോ ഭക്തിരധോക്ഷജേ”
അർത്ഥം:
മനുഷ്യന്റെ പരമധർമ്മം ഭഗവാനോടുള്ള നിഷ്കാമഭക്തിയാണ്.
ഈ ഒരു ശ്ലോകത്തിൽ ഭാഗവതത്തിന്റെ മുഴുവൻ സാരം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ധർമ്മം എന്നത് വെറും ആചാരമോ ചടങ്ങോ അല്ല.
ധർമ്മം എന്നത് ഭഗവാനിലേക്കു മനുഷ്യഹൃദയത്തെ നയിക്കുന്ന ജീവിതരീതിയാണ്.
ഭക്തി എന്നത് ഭയത്തിൽ നിന്നോ പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിച്ചോ ചെയ്യുന്ന ആരാധനയല്ല.
ഭക്തി എന്നത് ഭഗവാനോടുള്ള നിർമ്മലമായ സ്നേഹമാണ്.
കലിയുഗത്തിനുള്ള അമൃതൗഷധം
സൂതമഹർഷി പറയുന്നത്, കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്ക് വലിയ ആത്മീയസാധനകൾ ചെയ്യാൻ സാധിക്കണമെന്നില്ല എന്നതാണ്.
ആയുസ്സ് കുറവാണ്.
മനസ്സ് അസ്ഥിരമാണ്.
ആസക്തികൾ കൂടുതലാണ്.
അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ ഭഗവാന്റെ കഥകൾ കേൾക്കുകയും നാമസ്മരണം നടത്തുകയും ഭാഗവതം പഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം.
അതുകൊണ്ടാണ് ഭാഗവതത്തെ “കലിയുഗത്തിലെ അമൃതം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ശുകമഹർഷിയുടെ മഹത്വം
ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതൻ തന്റെ ഗുരുപരമ്പരയെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.
വേദവ്യാസന്റെ പുത്രനായ ശുകമഹർഷി ജന്മനാ ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ഒഴുകിയ അമൃതധാരയാണ് ഭാഗവതം.
അതിനാലാണ് ഭാഗവതത്തെ “ശുകമുഖാദമൃതദ്രവസംയുതം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ശുകന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അനുഭവമായിത്തീർന്ന ജ്ഞാനമാണ് ഭാഗവതമായി ലോകത്തിന് ലഭിച്ചത്.
ഈ അധ്യായം ചില മഹത്തായ ജീവിതസത്യങ്ങൾ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു:
ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ഭഗവാനെ അറിയുക എന്നതാണ്.
ഭക്തിയാണ് എല്ലാ ആത്മീയസാധനകളുടെയും സാരം.
സത്സംഗം മനുഷ്യനെ ഉയർത്തുന്നു.
ഗുരുപരമ്പരയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ജ്ഞാനമാണ് വിശുദ്ധമായത്.
കലിയുഗത്തിൽ ഭാഗവതശ്രവണവും നാമസ്മരണയും ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള മോക്ഷമാർഗമാണ്.
സൂതശൗനകസംവാദം ഒരു സാധാരണ സംഭാഷണമല്ല. അത് മനുഷ്യരാശിയുടെ ആത്മീയാന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
ശൗനകാദിമുനിമാർ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ ഉയരേണ്ട ചോദ്യങ്ങളാണ്. സൂതമഹർഷി നൽകിയ മറുപടി ഓരോ യുഗത്തിനും പ്രസക്തമായ സത്യമാണ്.
ധനം, പ്രശസ്തി, അധികാരം എന്നിവയല്ല മനുഷ്യന്റെ പരമസമ്പത്ത്; ഭഗവാനോടുള്ള അചഞ്ചലഭക്തിയാണ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ നേട്ടം.
“ഭവേ ഭവേ യഥാ ഭക്തിഃ പാദയോസ്തവ ജായതേ”
ഓരോ ജന്മത്തിലും ഭഗവാന്റെ തിരുവടികളിൽ ഭക്തി വളരട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഈ അധ്യായം നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ആത്മീയദീപം തെളിയിക്കുന്നു.
